Zapraszamy do obejrzenia zwierzaków, które odwiedziły naszą przychodnię.

Nasi pacjenci

Żywienie papug

Wciąż można spotkać się z ogromną ilością mitów i stereotypów na temat żywienia papug, często wręcz szkodliwych. Jak więc należy w końcu je karmić, aby pomóc im dożyć sędziwego wieku? Nie jesteśmy w stanie odwzorować składu diety dziko żyjących papug – wiele produktów jest u nas nie do zdobycia, a także, wciąż nie do końca znamy dokładny skład diety różnych gatunków. Artykuł zawiera wskazówki i ogólne podstawowe zasady, co do karmienia papug, ponieważ, gdyby napisać dokładnie o wszystkich gatunkach, wyszłaby z tego książka.

Ziarno i orzechy

Na temat ziarna można spotkać się ze skrajnymi opiniami. Z jednej strony głosy osób, które karmiły tylko ziarnem i papugi żyły w niezłym zdrowiu wiele lat, a z drugiej – przeciwników karmienia ziarnem. Prawda jak zawsze leży gdzieś pośrodku.

Większość gotowych mieszanek ma zbyt ubogi skład lub jest on nieodpowiedni. Jako przykład mogą posłużyć mieszanki dla średnich papug (nimfy, rozelle), które zwykle mają za dużo słonecznika. Podobnie jest z mieszankami ziaren dla dużych papug – ich bazę stanowi słonecznik, co, szczególnie dla amazonek, nie jest polecane w żaden sposób jako podstawa diety. Słonecznik jest tłusty – tłuszcze zwiększają smakowitość pokarmu. Większość papug uwielbia słonecznik, ale można go porównać do naszych fast-foodów i dziecka, któremu pozwalamy jeść je do woli. Dieta oparta na mieszance, której podstawą jest słonecznik, skończy się po jakimś czasie m.in. problemami z wątrobą. O ile z mieszankami dla średnich papug jesteśmy w stanie sobie poradzić, poprzez wymieszanie ich z mieszanką dla mniejszych papug (takie zwykle zawierają małe ilości słonecznika) lub kupować tylko mieszanki dla mniejszych papug (zwykle dedykowane dla papużek falistych), o tyle z tymi dla dużych papug, mamy problem. Jakimś wyjściem z sytuacji jest też samodzielne komponowanie mieszanek, ale tutaj potrzeba nam dużo wiedzy, czasu (przynajmniej na początku) i dojścia do dobrej jakości ziarna.

Dobrej jakości, właśnie – ziarno (czy to kupowane w celu skomponowania własnej mieszanki, czy gotowa mieszanka kupiona w sklepie zoologicznym) powinno być świeże – niedopuszczalny jest zapach stęchlizny, pleśni, czy też obecność nalotów, pajęczynek albo larw czy innego robactwa.

W naturze większość papug zjada nasiona (traw i krzewów, a większe gatunki także orzechy), więc powinny być one obecne w diecie. Jednakże dostępne na rynku mieszanki nie są tak różnorodne i bogate w różne składniki, jak rozmaitość nasion zjadanych w naturze, przez co nie są w stanie zapewnić wszystkich niezbędnych substancji.

ziarno

Granulaty

Są kalką i próbą przeniesienia suchych karm dla psów i kotów, znanych od lat, na żywienie innych zwierząt, także papug. Mają postać granulek o różnych kształtach, kolorach, zapachach i wielkości, w zależności od firmy, rodzaju granulatu i docelowego gatunku.

granulat3
Według producentów tego typu karm, mają one zapewnić wszystkie niezbędne składniki (zbilansowaną energię, witaminy, minerały) i powinny stanowić podstawę diety. Jak to jest naprawdę? Jak wiele tego typu ułatwień, granulaty przybyły do nas z USA, gdzie uważa się, że powinny stanowić podstawę diety, a wszelkie inne rzeczy mają być dodatkiem. Pytanie, czy to nie zostało wymyślone tylko dla wygody? Tak jak z suchymi karmami dla psów i kotów – są zwolennicy i przeciwnicy takich rozwiązań. Niemniej jednak – „z dwojga złego” w monodiecie lepszy granulat niż samo ziarno. W Europie często podchodzimy z nieufnością do takich rozwiązań i „fast-foodów”. Ciężko to oceniać – z jednej strony zapewnienia i badania firm produkujących te granulaty, także papugi żyjące wiele lat karmione w ten sposób, z drugiej jednak – nie mamy ustalonego zapotrzebowania na witaminy, minerały, białko, tłuszcze i inne składniki dla wszystkich gatunków, bardzo mało jest takich badań oraz często nasze ograniczone zaufanie do „all in one”. Co zrobić? Warto podawać granulat dobrych firm, będących na rynku od wielu lat, co w jakiś sposób zbilansuje zawartość poszczególnych składników w diecie ptaka, ale nie można zapominać o świeżych pokarmach, które powinny stanowić podstawę diety. Traktujmy granulat, jako wygodne, przydatne narzędzie – nie zawsze jesteśmy w stanie odpowiednio urozmaicić podawane pokarmy, aby mieć pewność odpowiedniego zbilansowania wszystkich potrzebnych składników.

granulat1
Owoce i warzywa

Można podawać prawie wszystkie. Wyjątkiem są awokado, rabarbar, których nie wolno w ogóle podawać, natomiast cebula, czosnek, por, szczypiorek i inne cebulowe mogą być podawane w niewielkich ilościach, a najlepiej z nich także zrezygnować, ponieważ ciężko sprecyzować „niewielką ilość”, która nie doprowadzi do zatrucia. Szkodliwe mogą okazać się też środki ochrony roślin, którymi pryskane są drzewa/owoce i których pozostałości mogą być obecne na powierzchni owoców – stąd zaleca się mycie owoców i obieranie ze skórki. Należy także uważać na pestki – wiele z nich zawiera toksyczne związki (m.in. glikozydy cyjanogenne); z częściej spotykanych u nas owoców i warzyw, bezpieczne są pestki/nasiona dyni, cukinii, ogórka, arbuza, pomidora, granatu, papryki, winogron i kiwi – czyli zasadniczo te, których zjedzenia ciężko jest uniknąć lub powszechnie uznawane za bezpieczne/jadalne (granat lub też pestki dyni obecne także w wielu mieszankach).

owoce
Należy uważać na sałatę, która z łatwością wchłania zanieczyszczenia z powietrza – jeśli podawać, to najlepiej z własnego ogródka (co tyczy się wszystkich owoców i warzyw – zawsze bezpieczniejsze będą te z własnych upraw, gdy wiemy, jak są nawożone i czym pryskane). Kontrowersyjne są rośliny strączkowe, których z wyjątkiem zielonego groszku, nie wolno podawać na surowo. Popularne fasola mung i soczewica mogą być podawane w postaci kiełków lub ugotowanej. Inne strączkowe – najbezpieczniej gotowane. Podobnie szparagi – podajemy po ugotowaniu.

Oprócz typowej postaci świeżych owoców i warzyw, można podawać je także suszone, mrozić aby mieć zapas poza sezonem, lub w postaci soków (niesłodzonych, niekonserwowanych). Poza owocami dostępnymi w sklepach, warto urozmaicić dietę papugi o zdrowe, bezpieczne dziko rosnące – takie jak owoce jarzębiny, czy głogu.

Kiełki

Ostatnimi czasy zyskują coraz większą popularność w naszej diecie, więc na zdrowej diecie dla ptaków, możemy skorzystać także my. Warto poświęcić czas na przygotowanie ich samemu – można kiełkować wiele rodzajów ziarna – zwykłą mieszankę ziaren, specjalne mieszanki do kiełkowania przeznaczone dla papug, nasiona przeznaczone do kiełkowania dla ludzi. Kiełki zawierają wszystko, co potrzebne dla rozpoczęcia wzrostu nowej rośliny – ich wyższość nad suchym, a nawet świeżym ziarnem, wynika z aktywacji wielu enzymów, do której dochodzi w czasie kiełkowania. Dzięki temu substancje w nich zawarte są łatwiej przyswajane przez organizm. Kiełki mogą być podawane w różnym momencie ich wzrostu – namoczone i napęczniałe, z ledwo widocznym przebijającym się kiełkiem lub bardziej rozwinięte. Ze względu na wysoką zawartość białka, nie należy przesadzać z ich ilością i częstotliwością (z wyjątkiem ptaków w okresie wzrostu, u których mogą stanowić codzienny element diety).

kielki

Inne części roślin – kwiaty, liście

W tej grupie pokarmów znajdziemy rośliny, które można znaleźć podczas spaceru (jak najdalej od ruchliwych dróg itp.) lub we własnym ogródku. Najbardziej znane i najczęściej spotykane to mniszek lekarski, babka lancetowata, tasznik, gwiazdnica, rdesty, stokrotki, kwiaty fiołków i bratków, kwiaty dyni. Świeże gałązki brzozy, wierzby lub jabłoni mogą być podawane z liśćmi, pączkami i kwiatami – większość zapewne zostanie potraktowana jako zabawka, ale będą świetnym urozmaiceniem czasu dla papugi.

Pokarm białkowy

Zaliczamy tutaj głównie pokarmy pochodzenia zwierzęcego (rośliny strączkowe bogate w białko zostały omówione wcześniej) – jajka gotowane na twardo, ser biały, gotowane mięso (np. z kurczaka) lub owady i ich larwy (np. larwy mącznika). Jeśli na wolności wpadnie pod dziób jakiś robaczek, to papuga nim nie pogardzi, jednak nie stanowi to podstawowego pokarmu większości gatunków. Należy unikać nadmiernej ilości tego typu pokarmów, z pewnością nie powinny być elementem codziennej diety, raczej jej urozmaiceniem np. raz, dwa razy w tygodniu (wziąć pod uwagę także zjadane kiełki, także bogate w białko). Nadmierna podaż wysokobiałkowych pokarmów może stymulować ptaki do lęgów, co może być problematyczne, zwłaszcza w przypadku trzymanych pojedynczo samic, nieprzygotowanych odpowiednio do lęgów, gdy zaczynają znosić jajka.


Inne


Miód, makarony (najlepiej pełnoziarniste), kasze, gotowane ziemniaki – te produkty, nie mieszczące się do końca w innych zaproponowanych kategoriach, traktujemy jako dodatek raz na jakiś czas lub nie przez cały rok. Także pyłek kwiatowy – bomba witaminowa, jest dodatkiem wartym rozważenia.

Zakazane

Wszelkie ludzkie jedzenie – smażone, solone, słodzone! Oswojona papuga zawsze będzie chciała jeść razem z nami z talerza, ale ze względu na jej zdrowie, nie powinniśmy na to pozwalać. Dzieląc się z ptakiem ludzkim jedzeniem, możemy doprowadzić do poważnych chorób i zatruć. Niektóre z nich nie ujawnią się po jednym takim ludzkim posiłku, ale uszkodzenia narządów mogą dać efekt niezdrowej diety po latach… Zawsze można zmienić swoją dietę na zdrowszą, pozwalającą na dzielenie się jedzeniem z papugą i radość ze wspólnego jedzenia ;)

Jak się w tym wszystkim nie pogubić?

Każda monodieta jest zła, należy tego unikać i wprowadzać różnorodność w codziennym żywieniu papug. Jest mnóstwo wytycznych, schematów i piramid żywieniowych – można się w tym pogubić, bo zawierają różne informacje. Ostatecznie są 2 podstawowe wyjścia. Decyzja należy do nas – możemy zaufać amerykańskim producentom granulatów i na nich opierać codzienną dietę, mając z tyłu głowy wiele sprzecznych informacji, co do wad i zalet takiego żywienia. Drugie – naturalne pokarmy, w której podstawę stanowią warzywa, w następnej kolejności owoce i dalsze proponowane pokarmy.

Tutaj można się spierać, co jest lepsze, zarówno zwolennicy i przeciwnicy przedstawiają silne argumenty. Z pewnością dietę złożoną z naturalnych pokarmów trudniej jest podważyć, gdyż możliwości jej komponowania są wręcz nieograniczone. Ktoś może powiedzieć – nie będę przecież specjalnie kupował papudze ciągle innych owoców i warzyw, a ja powiem – spróbuj także odnieść z tego korzyść i jedz zdrowo, bo tak – większość papug nie zje całego owocu/warzywa. I tak – trzeba przyzwyczaić się do tego, że papugi marnują mnóstwo jedzenia, bawiąc się nim, niszcząc i rozrzucając wokół klatki. Ponadto, każdy gatunek ma specyficzne wymagania żywieniowe, więc nie sposób podać gotową uniwersalną receptę – u jednych gatunków ogólne zastosowanie rad zawartych w artykule się sprawdzi (zwłaszcza tych najpopularniejszych, jak papużki faliste, czy nimfy), inne natomiast potrzebują bardziej wyspecjalizowanego pokarmu, czego szczególnym przykładem są lory i lorysy. W przypadku pytań, co do szczegółów, czy żywienia konkretnego gatunku – zapraszamy do kontaktu.
© 2016 Przychodnia Weterynaryjna OAZA. Wszelkie prawa zastrzeżone.  | PetDoctor Theme by webunderdog